İnsanlığın mitolojiden masallara kadar yüzyıllardır aktardığı anlatılar, dünyayı anlamlandırmanın ve değerleri sonraki kuşaklara taşımanın araçlarından biri olurken, günümüzde yapay zeka sistemleri de internette bulunan metinlerden yararlanarak yeni hikayeler oluşturuyor.
Washington Üniversitesi araştırmacıları, yapay zekadan cinsiyeti belirtilmeyen konuşan hayvan karakterlerinin yer aldığı metinler üretmesini istedi. Ortaya çıkan sonuçlarda karakterlerin cinsiyet dağılımında dikkat çekici farklılıklar görüldü.
Çocuk kitaplarında erkek hayvan karakterlerin kadın karakterlere göre iki kat daha fazla yer aldığı belirtilirken, yapay zekanın oluşturduğu yaklaşık 24 bin hikayede kadın karakterlerin oranı yalnızca yüzde 2 olarak belirlendi. Erkek karakterlerin oranı yüzde 41'e ulaşırken, geriye kalan metinlerde karakterlerin cinsiyetinin belirsiz bırakıldığı görüldü.
Araştırmada, yapay zeka geliştiricilerinin önyargıları azaltmak amacıyla sistemleri daha nesnel veya cinsiyetsiz ifadeler kullanmaya yönlendirdiği değerlendirildi. Araştırmacılara göre ise bu tarafsızlık yaklaşımı, kadın ve eril olmayan kimliklerin anlatılardaki görünürlüğünün azalmasına yol açıyor.
Konuşan hayvan karakterleri üzerinden evrensel ve cinsiyetten bağımsız hikayeler oluşturulması amaçlanmasına rağmen, yapay zekanın insan dilindeki mevcut kalıpları farklı şekilde yansıtarak kadın karakterleri büyük ölçüde görünmez hale getirdiği belirtildi.
Çalışmada yalnızca cinsiyet dağılımı değil, yapay zeka tarafından oluşturulan içeriklerin niteliği de incelendi. Modellerin belirli anlatım kalıplarını sık sık tekrarladığı tespit edildi.
Araştırmacılar, "ateş başında toplanan hayvanlara öğüt veren bilge baykuş" gibi benzer klişelerin yapay zeka tarafından üretilen hikayelerde tekrar tekrar kullanıldığını gözlemledi.