İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden çeşitli hizmetler karşılığında ücret alınmasını öngören düzenlemeyi kabul etti.
İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Komisyon Sözcüsü Hasan Kaşkavi, bugünkü toplantıda “Hürmüz Boğazı’nın Güvenliğinin ve Kalkınmasının Sağlanmasına Yönelik Stratejik Eylem Planı” adlı tasarı üzerindeki görüşmelerin devam ettiğini açıkladı.
Kaşkavi, önceki toplantıda görüşülmesi ertelenen tasarının 3. maddesinin kabul edildiğini bildirdi. Buna göre denizcilik, çevre, özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta ve güvenlik hizmetlerinin yanı sıra Hürmüz Boğazı’nda sağlanan diğer hizmetler karşılığında ücret alınması öngörülüyor.
Söz konusu ücretlerin, Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine izin verilen ülkelere ait gemilerden tahsil edileceğini belirten Kaşkavi, ödemelerin İran riyali veya Tahran yönetiminin belirleyeceği başka bir para birimiyle yapılacağını ifade etti.
Tasarıda Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan ülkelerin haklarının da dikkate alındığını aktaran Kaşkavi, uluslararası hukuk ve kurallar çerçevesinde deniz ulaşımı özgürlüğünün tanındığını belirtti.
Kaşkavi, düzenlemede aynı zamanda kıyı ülkelerinin güvenlik ve egemenliklerine saygı gösterilmesi ile bu hakların ihlal edilmesinin önlenmesine vurgu yapıldığını kaydetti.
Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nin kendine özgü kuralları ve şartları bulunduğunu ifade eden Kaşkavi, Umman’ın 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni kabul etmesinin ardından siyasi bir bildiri yayımladığını hatırlattı. Kaşkavi, Umman’ın sözleşme hükümlerinin ülkenin ulusal egemenliği ve ulusal güvenliğini ihlal etmemesi gerektiğini vurguladığını aktardı.
Tasarı için süreç devam edecek
İran’da bir yasa tasarısının yürürlüğe girebilmesi için öncelikle ilgili Meclis komisyonunda maddelerinin görüşülerek kabul edilmesi gerekiyor. Ardından hazırlanan komisyon raporu Meclis Genel Kuruluna sunuluyor ve hem maddeler hem de tasarının bütünü oylanıyor.
Genel Kuruldan geçen metin daha sonra Anayasayı Koruyucular Konseyine gönderiliyor. Konsey, düzenlemeyi anayasa ve İslami ölçütler açısından inceliyor.
Konseyin itiraz etmesi durumunda tasarı yeniden Meclise gönderiliyor. Anlaşmazlığın devam etmesi halinde Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi sürece dahil olabiliyor.
Gerekli onay süreçlerini tamamlayan metin, son aşamada Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giriyor.