Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), insansız hava aracı sistemlerine ilişkin ulusal mevzuatın güncel ihtiyaçlar, teknolojik gelişmeler ve uluslararası uygulamalar doğrultusunda yenilendiğini açıkladı. Yapılan çalışmaların tamamlanmasının ardından hazırlanan yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı onaylanarak yürürlüğe girdi.
SHGM'nin açıklamasına göre yeni düzenleme, insansız hava araçlarının kayıt ve tescil işlemleri, ithalatı, operasyon süreçleri, pilot yetkilendirmesi, üretici ve ithalatçıların yükümlülükleri ile emniyet ve denetim esaslarını kapsamlı şekilde güncelliyor. Düzenlemenin Türkiye'deki 90 binden fazla insansız hava aracını ve yaklaşık 2 milyon İHA pilotunu doğrudan ilgilendirdiği belirtildi.
Talimatta öne çıkan en önemli değişikliklerden biri, uçuş yetkisinin artık aracın ağırlığına göre değil, pilotun lisans seviyesine göre belirlenmesi oldu. Buna göre P0 (amatör), P1 (ticari) ve P2 (ileri seviye) lisans sistemine geçilirken, bu modelin dünyada ilk kez Türkiye'de uygulanacağı ve uluslararası standartlarla uyumlu daha sade bir yetkilendirme yapısı oluşturacağı ifade edildi.
Yeni düzenlemeyle uçuş izin süreçlerinin de kolaylaştırılması hedefleniyor. Her uçuş için ayrı risk analizi hazırlanması uygulaması kaldırılırken, kayıt ve izin işlemleri tek bir dijital platform üzerinden yürütülecek. Harita üzerinde yeşil bölge olarak tanımlanan alanlarda ayrıca uçuş izni alınmasına gerek duyulmayacak. Oyuncak sınıfındaki basit insansız hava araçları ise lisans ve kayıt zorunluluğundan muaf tutulacak.
Açıklamada, bu kolaylıkların emniyet tedbirlerinden taviz verilmeden hayata geçirileceği belirtilerek; coğrafi sınırlama (geofence), uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu gibi teknik gerekliliklerin zorunlu hale getirildiği, uzun menzilli ve otonom uçuşlar için de özel İHA koridorlarının oluşturulduğu bildirildi.
Mevcut lisans ve belge sahiplerinin kazanılmış haklarının korunacağı vurgulanan açıklamada, yeni düzenlemeye uyum sağlanabilmesi amacıyla 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındığı ifade edildi. Ayrıca İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) ile Türk hava sahasındaki İHA trafiğinin merkezi olarak izlenmesi, kayıt altına alınması ve yönetilmesinin hedeflendiği kaydedildi.