Mars'ın patatesi andıran biçimsiz yapısıyla dikkati çeken küçük uydusu Deimos'un yüzeyinin nasıl bugünkü halini aldığına ilişkin yeni bulgular ortaya çıktı.
Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırmaya göre Deimos'un mevcut görünümü, yaklaşık 320 metre genişliğindeki tek bir asteroidin uyduya 45 derecelik açıyla çarpmasının sonucu olabilir.
Avrupa Uzay Ajansı'nın Hera uzay aracından elde edilen yakın geçiş verileri, İsviçre'deki Bern Üniversitesi'nde geliştirilen yüzlerce çarpışma simülasyonuyla karşılaştırıldı. Çalışma sonucunda Deimos'un geçmişine ilişkin dikkat çekici ipuçlarına ulaşıldı.
Yüzeyi 200 metreye ulaşan enkazla kaplandı
Bilgisayar modellemeleri, çarpışmanın Deimos'u parçalamayacak kadar dengeli ancak yüzeyindeki malzemeyi uydunun tamamına dağıtacak kadar güçlü olduğunu gösterdi.
Çarpışmayla birlikte etrafa saçılan taş ve tozların Deimos'un yüzeyini bazı bölgelerde 200 metreye ulaşan kalınlıkta bir enkaz tabakasıyla kapladığı belirlendi. Bu tabakanın, Deimos'un kardeşi Phobos'a kıyasla daha düz ve pürüzsüz görünmesini sağladığı değerlendirildi.
Çarpışmanın ayrıca uydunun güney kutbunda yaklaşık 10 kilometre genişliğinde büyük bir çukur bıraktığı belirtildi.
Hera'nın görüntülerinde kalın toz tabakasının altında eski kraterlerin izlerinin görülebildiği aktarıldı. Bu bulguların, Deimos'un iç yapısının gözenekli olduğunu ve çarpışma dalgalarını emerek uydunun parçalanmasını engellediğini doğruladığı ifade edildi.
Deimos'un kökeni henüz kesinleşmedi
Deimos'un süngerimsi ve parçacıklı iç yapısı, uydunun Mars'ın çekimine kapılmış bir asteroid olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Bununla birlikte, Mars'a çarpan başka bir gök cisminden kopan parçaların birleşmesiyle oluşmuş olabileceği ihtimali de geçerliliğini koruyor.
Araştırmacıların geliştirdiği modelin doğruluğuna ilişkin daha fazla bilgi, Japonya Uzay Araştırma Ajansı'nın (JAXA) Mars Uyduları Keşif Görevi (MMX) ile elde edilecek.
2027 yılında Mars yörüngesine ulaşması planlanan MMX uzay aracı, Mars'ın iki uydusunu ayrıntılı şekilde haritalandıracak. Görev kapsamında toplanacak örneklerin Dünya'ya getirilmesiyle uyduların kökenine ilişkin soruların yanıtlanması hedefleniyor.