Gökbilimciler, Dünya’dan yaklaşık 23 kat daha ağır olmasına rağmen yoğun ve kayalık yapısını koruyan GJ 523b adlı gezegen keşfetti. Gezegenin özellikleri, büyük kütleli gezegenlerin oluşumuna ilişkin mevcut modeller açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
NASA’nın TESS uydusu ile Arizona’daki yer tabanlı teleskoplardan yararlanılarak keşfedilen GJ 523b, yıldızının çevresindeki bir turunu yaklaşık 18 günde tamamlıyor. Gezegenin bulunduğu sistemin ise yaklaşık 170 milyon yıllık olduğu belirtiliyor.
GJ 523b’nin boyutu, kütlesi ve yoğunluğu bilim insanlarının dikkatini çekti. Mevcut astronomi modellerine göre Dünya’nın yaklaşık 20 katı kütleye ulaşan büyük çekirdeklerin hızla gaz toplaması ve Jüpiter veya Satürn benzeri gaz devlerine dönüşmesi bekleniyor.
Ancak GJ 523b, sahip olduğu yüksek kütleye rağmen kalın bir gaz katmanı oluşturmadan yoğun ve kayalık yapısını koruyor.
Dev bir çarpışma yaşanmış olabilir
Bilim insanları, bu büyüklükteki bir gezegenin neden gaz devine dönüşmediğini açıklayabilmek için iki ihtimal üzerinde duruyor.
İlk senaryoya göre GJ 523b başlangıçta kalın bir atmosfere sahipti ancak bu gaz katmanını zaman içerisinde kaybetti.
Diğer ihtimale göre ise sistemin erken dönemlerinde iki büyük gezegen çarpıştı. Böyle bir çarpışmanın gezegenlerin gaz katmanlarını uzaya savurmuş ve geride birleşerek son derece yoğun, dev bir kayalık kütle oluşturmuş olabileceği değerlendiriliyor.
“Mega-Dünya” gezegenleri araştırılıyor
Gökbilimciler, GJ 523b gibi son derece yoğun gezegenlerin evrende nadiren görülen istisnalar mı yoksa henüz yeterince keşfedilmemiş daha geniş bir gezegen sınıfının üyeleri mi olduğunu belirlemek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
Araştırmanın henüz hakem değerlendirmesi aşamasında olduğu belirtilirken, benzer gezegenlerin keşfedilmesi halinde gezegenlerin oluşumu ve evrimine ilişkin mevcut bilgilerin yeniden değerlendirilmesinin gündeme gelebileceği ifade ediliyor.